HONNORÉ DAUMIER (1808-1879) 

1808 – la 26-an de februaro naskiĝas Honoré Daumier en Marsejlo


1816 – Daumier kaj familio translokiĝas al Parizo. Malfacilaj tempoj. La patro, Jean-Baptiste Daumier, poeto, drama verkisto kaj enkadrigisto maldungiĝas.


1818 – La 5-an de marto mortis la patrino de Honoré Daumier, Cécile-Catherine.


1820 – Honoré Daumier dungiĝas kiel grumo de notario, laboro elvokita sur la unua litografo de la serio Tipoj publikita en Charivani, la 23-an de septembro 1835.


1821 – En februaro  Honoré Daumier lasas la antaŭan postenon kaj eklaboras servolibreion, apud Muzeo de Luvro. Iom poste li helpantas litografiston Ramelet, lokinta sur la sama areo.


1822 – La 16-an de aŭgusto, la 11-an de septembro kaj la 20-an de decembro la unuaj tri litografoj de Daumier legale deponiĝis.


1823 – La 2-an de julio unuafoje ludita de la aktoro Lemaître scenaperis la bildo de Robert Macaire pli malfrue rekreota de Daumier. La bildo estis tiom kaŭstika ke la povestraro ĝin malpermesis, en aprilo 1824. 

- Daumier dungiĝas kiel lernoknabo ĉe Zéphirin Belliard, fakulo pri litografaj portretoj.  Tie li pretigas litografajn ŝtonojn.


1829 – En majo aperas «La Silhouette» la unua semajngazeto ilustra kaj satira de Francio, starigita de Philipon, Ratier kaj Ricourt.  Ĝi malaperos en majo 1831.


1830 – La 22-an de júlio, «La Silhouette» aperigas la desegnon de Daumier “Passe ton chemin, cochon”;

- Inter la 27-an kaj la 29-an li partoprenas revoluciajn renkontiĝojn «Tri gloraj» kiuj flamigis Parizon;

- La 4-an de Novembro, aperis la unua numero de la ĵurnalo «La Caricature» en kiu pli poste li tre multe kunlaboris kun ĉirkau 1000 desegnoj gravitaj sur madejro.

- La 1-an de decembro, li publikas en «La Caricature» la unuan politikan desegnon kontraŭ la reĝo Louis-Philippe: «Pauvres moutons. Ah! Vous aurez beaux faire/toujours on vous tondra»;

- La 10-an de decembro, aperis nova presleĝo, kiu limis la presskribadon. Daumier ekis sian arton pri karikaturo.


1831 – En decembro oni destruis litografajn ŝtonojn kaj presfoliojn de Daumier, kiu tiam ekkunlaboras kun «La Liberte», ĵurnalo de la “Komitato pri la sano de artistoj».


1831/32 – Daumier konas Balzac-on, sian homonimon Honoré.


1832 – La 13-an de januaro, Charles Philipon estis kondamnita je ses monatoj pro akuzo de malbonuzo de la presleĝo;

- La 9-an de februaro, aperis sur «La Caricature» la unuan karikaturon de Daumier: “Trés humbles, trés soumis, trés obeissants”;

- La 7-an de marto, Philipon estis kondamnita pro “ofendoj al Lia Moŝto la Reĝo kaj al membrero el lia familio”;

- La 28-an de julio, Philipon estas enkaptiĝita denove;  

- La 27-an de aŭgusto, Daumier estas kondamnita je ses monatoj pro la desegno «Gargantua» per kiu satiras la reĝon Louis-Philippe, kaj estas enkaptiĝita ĉe Philipon en la malliberejo de Sainte Pélagié;

- La 1-an de decembro aperis la 1-a numero de «Charivari», senpaga, kies eltirado atingis 200 mil ekzemplerojn (Post kindek jarojn aperis en la urbo de Porto satira  ĵurnalo kun sama titolo - «Charivari» - same kiel okazis alilande);


1833 – La 6-an de majo aperis sur «Charivari» la unua litografo de Honoré Daumier farita sur franca ŝtono: “Le bois est cher et les arts ne vont pás”;

- En julio, la ĵurnalo «La Caricature» publikis du desegnojn de Daumier rilate portugalan enlandan militon: D. Pedro (liberalulo) kaj D. Miguel (malliberalulo) estas satiritaj;

- En novembro, kunlaboras kun «La Chronique de Paris» per 32 vinjetoj, kaj kun «Journal des Enfants» per 5 gravuroj far de madejro.


1835 – En printempo, Daumier serion da desegnoj kontraŭ la prescenzuro en «La Caricature»;

- La 27-an aperis tiun, kiu per pluraj jaroj estis lia lasta karikaturo: “C´etait vraiment bien la peine de mon faire tuer”;

- La 29-an de aŭgusto leĝo malpermesas tiajn periodaĵojn kaj Daumier sin dediĉas al socia karikaruro, moraj satiroj kaj al teatro.


1836 – De la  20-a de aŭgusto (ĝis la 25-a de Novembro 1838) «Le Charivari» publikis 101 litografojn “Robert Macaire”, entitolitaj «Caricaturana».  Ilin desegnis Daumier kaj ilin surskribis Philipon. “Robert Macaire” estas persono el aktoro Fréderick Lemaitre, kreita por denonci korupton, krimon, oportunismon kaj malnoblecon de la fripono (Macaire), kiu anstataŭas la tiaman burĝaron.


1840 – De ĉi-jaro Daumier pli kaj pli sin dediĉas al pentrado.


1845 – La 15-an de majo, Baudelaire ĉe la Luvro mencias Daumier kiel unu el la du parizanoj kiuj desegnas tiel bone kiel Delacroix.


1846 – La 16-an de aprilo, edziĝas Marie-Alexandrine Dassy (ou d´Assy). “Ma didine” laŭ Daumier.


1850 – La 28-an de septembro aperis “Ratapoil” simbolon de la sinistraj reĝaj agentoj.


1851 – Jaro de morto de Jean-Baptiste Daumier pri kio oni malmulte scias.


1852 – La puĉo de la 2-a de decembro plialtigas la subprenon pri la preso. Daumier singardas antaŭ moraj litografoj, kies produktado dum ok jaroj atingis 1200 verkojn.


1857 – La 1-an de oktobro, Baudelaire publikis “Quelque caricaturistes francais” ĉe la revuo «Le Présent, revue universelle”  apartigante Daumier.


1860 – En marto, Daumier estas maldungita el «Charivari» post 27 laborjaroj. (Nur revenos en 1863 post la morton de Philipon kun kiu malkongruiĝis). Sekve laŭ ekonomiaflanko Daumier malbonfartas.


1861 – Philipon kontraŭskribas Daumier-on sur pluraj publikaĵoj.


1862 – Daumier ekkunlaboras en «Le Boulevard», ĵurnalo kiu je la 28-a de majo publikis la faman gravuron de Nadar en balono: “Nadar élevant la photographie à la hauter de l´Art”.

- La 14-an de julio fermiĝas la «Boulevard».


1864 – En Julio ekis trean kunlaboron kun «Le Journal Amusant» kaj «Le Petit Journal pour rire».


1867 – Pro mildo de prescenzuro, Daumier revenas al politikaj temoj kaj rearogas al si la kutiman sintenon kontraŭ la povo, la imperiismo kaj la prusa militismo.


1871 – Komisiito de Belartoj ĉe la Komunumo de Parizo kaj (kun dek kvin pentristoj kaj skulptistoj gviditaj de Coulbert) komitatano por protekti artaĵojn de muzeojn.

- La 22-an de oktobro ekaperas sur “Revue Comiques” (tie inter la 15-a de oktobro ĝis la 17-a de decembro).


1872 – La 14-an de septembro aperas sur «Charivari» la lastan litografon de Daumier: “Et pendant ce temps-la ils continuent à affirmer qu´elle ne s´est jamais mieus portée”.


1877 – Daumier preskaŭ blindiĝas kaj la kuracisto ne permesas ke li laboru;

- La 15-an de aprilo, Geoffroy-Dechaune lanĉis ideon pro ekspozicio de daumieraj verkoj.


1878 – Januare oni anoncis la ekspozicion de Honoré Daumier.  La honoran komitaton, kiu inkluzivas artistojn kaj ĵurnalistojn, gvidis Victor Hugo;

- En marto au majo, Daumier finas kunlaboradon kun «Monde Illustré»;

- De la 17-a de aprilo ĝis la 15-a de junio en la Galerio Durand-Ruel ekspoziciadas verkojn de Daumier (inkluzive pentraĵojn kaj skulptaĵojn). La aŭtoro pro okuloperacio ne partoprenis la malferman seancon.


1879 – La 10-an de februaro, mortas en Valmondois, kie la paroĥo lin rifuzas religian enterigon, malbenigante pro liaj kontraŭklerikaj karikaturoj. Inter tiuj amikoj kiuj akompanis funebran ceremonion estis Victor Hugo kaj Léon Gambetta.


1901 – Okazis la unua ega postmorta ekspozicio ĉe la Lernejo de Belartoj, organizita de la sindikatoj de presartoj.

 

 


HONNORÉ DAUMIER